Choroba Afektywna Dwubiegunowa ChAD Gliwice – Leczenie ChAD

ChAD Gliwice Terapia – cennik

Psychoterapia indywidualna

Dorośli

200 zł

50 min

Psychoterapia indywidualna

Młodzież

200 zł

50 min

ChAD Gliwice Terapia – dlaczego Poradnia FOCUS?

W Poradni FOCUS oferujemy wsparcie dla osób, które zmagają się z chorobą afektywną dwubiegunową. Pomagamy pacjentom lepiej rozumieć objawy manii, hipomanii i depresji oraz rozpoznawać pierwsze sygnały nawrotu. Dzięki temu łatwiej jest szybciej reagować na pogorszenie samopoczucia i odzyskiwać większą stabilność w codziennym życiu.

Terapię prowadzimy w atmosferze zaufania, bezpieczeństwa i zrozumienia. Do pacjenta podchodzimy indywidualnie, uwzględniając jego sytuację, potrzeby oraz tempo pracy.

Psychoterapia w Poradni FOCUS pomaga poprawiać relacje z bliskimi, wzmacniać poczucie kontroli oraz lepiej przygotować się na trudniejsze momenty. Pacjent nie musi mierzyć się z chorobą samodzielnie, może otrzymać wsparcie specjalisty, który pomoże mu krok po kroku budować większą równowagę.

ChAD – choroba afektywna dwubiegunowa – czym jest?

Choroba afektywna dwubiegunowa, dawniej określana jako depresja maniakalna, to przewlekłe zaburzenie psychiczne związane z wyraźnymi zmianami nastroju, energii i aktywności. W jej przebiegu mogą pojawiać się epizody depresji oraz okresy manii lub hipomanii. Hipomania jest łagodniejszą postacią manii, jednak również może wpływać na codzienne funkcjonowanie.

W czasie epizodu depresyjnego osoba może odczuwać smutek, przygnębienie, utratę motywacji oraz mniejsze zainteresowanie rzeczami, które wcześniej sprawiały przyjemność. Natomiast w manii lub hipomanii może pojawić się silne pobudzenie, euforia, nadmiar energii, drażliwość, gonitwa myśli albo zmniejszona potrzeba snu.

Epizody choroby mogą występować rzadko albo powtarzać się kilka razy w ciągu roku. Co ważne, u części osób pomiędzy nimi pojawiają się dłuższe okresy stabilniejszego nastroju, natomiast inni doświadczają częstszych zmian lub stanów mieszanych, w których objawy depresji i manii występują jednocześnie.

Choroba afektywna dwubiegunowa – rodzaje

Wyróżnia się kilka rodzajów choroby afektywnej dwubiegunowej oraz zaburzeń pokrewnych.

Choroba afektywna dwubiegunowa typu I

Choroba afektywna dwubiegunowa typu I rozpoznawana jest wtedy, gdy wystąpił co najmniej jeden epizod maniakalny. Może on pojawić się przed epizodem depresji, po nim albo niezależnie od niego. W niektórych przypadkach mania jest tak nasilona, że prowadzi do utraty kontaktu z rzeczywistością, czyli objawów psychotycznych.

Choroba afektywna dwubiegunowa typu II

Choroba afektywna dwubiegunowa typu II wiąże się z występowaniem co najmniej jednego epizodu depresji oraz przynajmniej jednego epizodu hipomanii. W tym typie choroby nie pojawia się pełny epizod maniakalny, jednak objawy nadal mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Cyklotymia

Cyklotymia to przewlekłe wahania nastroju, w których występują liczne okresy objawów hipomanii oraz łagodniejszych objawów depresyjnych. U dorosłych utrzymują się one zwykle przez co najmniej dwa lata, a u dzieci i nastolatków przez co najmniej rok.

Inne rodzaje

Do innych zaburzeń afektywnych dwubiegunowych i pokrewnych zalicza się m.in. przypadki, w których objawy pojawiają się w związku z przyjmowaniem określonych substancji, leków, alkoholu lub w przebiegu innych chorób somatycznych, takich jak choroba Cushinga, stwardnienie rozsiane czy udar.

Objawy ChAD – hipomania i mania

Hipomania ma łagodniejszy przebieg. Osoba może czuć się bardziej energiczna, pewna siebie, rozmowna, kreatywna i produktywna. Często potrzebuje mniej snu, ma więcej pomysłów i szybciej działa. Ponieważ taki stan bywa odbierany jako „lepsze samopoczucie”, pacjent nie zawsze zauważa, że może być objawem choroby.

Mania jest stanem znacznie bardziej nasilonym. Z tego powodu może prowadzić do utraty kontroli nad zachowaniem, podejmowania ryzykownych decyzji, nadmiernych wydatków, konfliktów, impulsywności czy poważnych trudności w pracy i relacjach. W cięższych przypadkach mogą pojawić się również urojenia, omamy lub potrzeba hospitalizacji.

Epizod maniakalny lub hipomaniakalny może obejmować m.in.:

• wyraźnie większą aktywność, energię lub pobudzenie niż zwykle,
• nadmierną pewność siebie albo zawyżone poczucie własnych możliwości,
• znacznie mniejszą potrzebę snu bez odczuwania zmęczenia,
• wzmożoną rozmowność i szybkie tempo mówienia,
• gonitwę myśli oraz szybkie przeskakiwanie z jednego tematu na drugi,
• łatwe rozpraszanie się i trudność ze skupieniem uwagi,
• impulsywne podejmowanie decyzji,
• angażowanie się w ryzykowne zachowania, np. nadmierne wydatki, nieprzemyślane inwestycje, ryzykowne kontakty seksualne lub działania bez oceny konsekwencji.

Objawy ChAD – epizod dużej depresji

Epizod depresyjny w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej może być na tyle nasilony, że utrudnia codzienne funkcjonowanie. Osoba doświadczająca depresji może mieć trudność z chodzeniem do pracy lub szkoły, wykonywaniem obowiązków, utrzymywaniem relacji oraz uczestniczeniem w życiu społecznym.

Do objawów epizodu depresyjnego mogą należeć:

• obniżony nastrój, smutek lub płaczliwość,
• u dzieci i nastolatków częściej drażliwość, złość lub wrogie nastawienie,
• utrata zainteresowań i brak odczuwania przyjemności z aktywności, które wcześniej były ważne,
• spadek masy ciała bez stosowania diety albo zwiększony apetyt i przybieranie na wadze,
• u dzieci brak oczekiwanego przyrostu masy ciała,
• bezsenność albo nadmierna senność,
• niepokój, pobudzenie lub wyraźne spowolnienie działania,
• silne zmęczenie i utrata energii,
• nadmierne poczucie winy lub samooskarżanie się,
• trudności z myśleniem, koncentracją i podejmowaniem decyzji,
• nawracające myśli o śmierci, samobójstwie, planowanie lub próba samobójcza.

W przypadku pojawienia się myśli samobójczych lub poczucia zagrożenia należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, zgłosić się do najbliższej izby przyjęć albo zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Inne cechy choroby afektywnej dwubiegunowej

Objawy choroby afektywnej dwubiegunowej mogą mieć różny przebieg i nie zawsze ograniczają się wyłącznie do epizodów manii, hipomanii lub depresji. U części osób pojawiają się dodatkowe cechy, które wpływają na sposób przeżywania choroby i jej nasilenie.

W przebiegu ChAD może występować lęk i niepokój, czyli silne napięcie, obawy, poczucie zagrożenia lub wrażenie utraty kontroli. U niektórych osób epizody depresyjne mają charakter melancholijny, co oznacza bardzo głęboki smutek, utratę odczuwania przyjemności i wyraźne spowolnienie. W cięższych epizodach może pojawić się także psychoza, czyli stan, w którym myśli, przekonania lub spostrzeganie rzeczywistości zostają zaburzone.

Czas występowania objawów

Choroba może przebiegać również ze stanami mieszanymi, kiedy objawy depresji występują jednocześnie z objawami manii lub hipomanii. Osoba może wtedy odczuwać przygnębienie, beznadzieję lub smutek, a jednocześnie być silnie pobudzona, niespokojna, impulsywna albo mieć gonitwę myśli.

U części pacjentów obserwuje się także szybką zmianę faz, czyli sytuację, w której w ciągu roku pojawia się kilka epizodów nastroju – manii, hipomanii lub depresji. Oznaki ChAD mogą również nasilać się w określonych okresach życia, na przykład w czasie ciąży lub po porodzie, a u niektórych osób zmieniać się sezonowo, w zależności od pory roku.

Objawy ChAD u dzieci i młodzieży

Objawy choroby afektywnej dwubiegunowej u dzieci i nastolatków mogą być trudne do jednoznacznego rozpoznania. Dzieje się tak, ponieważ czasem trudno odróżnić je od naturalnych zmian nastroju związanych z dorastaniem, reakcji na stres, skutków trudnych doświadczeń czy objawów innych zaburzeń psychicznych.

U młodszych pacjentów mogą pojawiać się epizody depresji, manii lub hipomanii, jednak ich przebieg nie zawsze wygląda tak samo jak u osób dorosłych. Nastrój może zmieniać się szybciej, a objawy bywają mniej charakterystyczne. Mimo to u części dzieci i nastolatków pomiędzy epizodami mogą występować okresy lepszego, bardziej stabilnego funkcjonowania.

Najbardziej niepokojącym sygnałem są silne i wyraźne wahania nastroju, które odbiegają od typowych reakcji dziecka lub nastolatka. Jeśli zmiany emocji, energii, snu, zachowania albo aktywności zaczynają utrudniać naukę, relacje rodzinne, kontakty z rówieśnikami lub codzienne życie, warto skonsultować się ze specjalistą.

Choroba afektywna dwubiegunowa – występowanie i rozpoznanie

Choroba afektywna dwubiegunowa może ujawnić się w każdym wieku, jednak najczęściej pierwsze objawy pojawiają się w okresie dojrzewania lub we wczesnej dorosłości, zwykle przed albo po ukończeniu 20. roku życia. U części osób rozpoznanie zostaje postawione dopiero po wielu latach, ponieważ epizody depresji, hipomanii lub manii mogą być początkowo mylone z innymi trudnościami psychicznymi, stresem, depresją jednobiegunową albo zmianami wynikającymi z sytuacji życiowej.

Przyczyny ChAD – choroby afektywnej dwubiegunowej

Nie ma jednej, konkretnej przyczyny choroby afektywnej dwubiegunowej. Najczęściej przyjmuje się, że ChAD rozwija się w wyniku połączenia kilku czynników: biologicznych, genetycznych, psychologicznych i środowiskowych. U każdej osoby ich znaczenie może być inne.

Dużą rolę mogą odgrywać predyspozycje genetyczne. Choroba afektywna dwubiegunowa częściej występuje u osób, których bliscy krewni również zmagali się z zaburzeniami nastroju. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z obciążeniem rodzinnym zachoruje – geny zwiększają ryzyko, ale nie przesądzają o rozwoju choroby.

Znaczenie mają także zmiany w funkcjonowaniu mózgu, w tym zaburzenia w regulacji neuroprzekaźników odpowiedzialnych za nastrój, energię, sen i emocje. Na pojawienie się lub nasilenie objawów mogą wpływać również przewlekły stres, traumatyczne doświadczenia, zaburzenia rytmu dobowego, brak snu, używki, poważne wydarzenia życiowe oraz inne choroby.

Czynniki ryzyka choroby dwubiegunowej

Obecność jednego lub kilku czynników ryzyka nie oznacza, że choroba na pewno się rozwinie. Może jednak zwiększać podatność na wystąpienie objawów.

Do czynników, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju choroby afektywnej dwubiegunowej, należą:

• występowanie ChAD, depresji lub innych zaburzeń nastroju u bliskich krewnych,
• predyspozycje genetyczne,
• zaburzenia w regulacji neuroprzekaźników odpowiedzialnych za nastrój, energię i sen,
• silny lub przewlekły stres,
• traumatyczne doświadczenia, zwłaszcza z dzieciństwa,
• zaburzenia rytmu dobowego i długotrwałe problemy ze snem,
• nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
• poważne wydarzenia życiowe, takie jak śmierć bliskiej osoby, rozwód, utrata pracy lub nagła zmiana sytuacji życiowej,
• okresy dużego przeciążenia emocjonalnego lub psychicznego.

Jak leczy się chorobę afektywną dwubiegunową?