Metoda Kepharta wspiera dzieci z zaburzeniami w obszarze percepcyjno-motorycznym oraz tych doświadczających trudności w edukacji szkolnej. Uważa się w niej, że percepcja i ruch są nierozerwalnie ze sobą połączone.

Metoda Kepharta, znana również jako Metoda Ruchu Rozwijającego Kepharta, to podejście terapeutyczne wykorzystywane głównie w pracy z dziećmi, które mają trudności w rozwoju ruchowym, zaburzenia motoryczne, a także z dziećmi z różnymi innymi zaburzeniami rozwojowymi, takimi jak autyzm (Zespół Aspergera).

Metoda została opracowana przez Newella C. Kepharta, amerykańskiego psychologa i pedagoga, który zauważył, że aktywność ruchowa może być ważnym narzędziem w procesie edukacji i terapii dzieci z trudnościami rozwojowymi.

W Poradni FOCUS metoda Kepharta wykorzystywana jest jako forma ukierunkowanego wsparcia rozwoju dziecka, szczególnie wtedy, gdy obserwuje się trudności szkolne, problemy z koncentracją, planowaniem ruchu lub przetwarzaniem informacji wzrokowych i słuchowych w terapii integracji sensorycznej i terapii pedagogicznej.

Czym jest metoda Kepharta?

Metoda Kepharta została opracowana przez amerykańskiego psychologa i pedagoga Newella C. Kepharta. Jej podstawą jest teoria, według której nieprawidłowości w rozwoju ruchowym i percepcyjnym mogą prowadzić do trudności w uczeniu się, takich jak problemy z czytaniem, pisaniem, liczeniem czy koncentracją uwagi.

Terapia koncentruje się na:

• usprawnianiu koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• rozwijaniu schematu ciała i orientacji w przestrzeni,
• integracji bodźców wzrokowych, słuchowych i dotykowych,
• poprawie planowania i kontroli ruchu,
• wzmacnianiu podstawowych funkcji niezbędnych do nauki szkolnej.

Metoda Kepharta nie skupia się bezpośrednio na ćwiczeniu umiejętności szkolnych, lecz buduje fundamenty, na których te umiejętności mogą się prawidłowo rozwijać.

Główne założenia metody Kepharta

1. Ruch jest kluczowym elementem rozwoju dziecka.
2. Stymulowanie ruchu i aktywności fizycznej może przyczynić się do lepszego rozwoju dziecka oraz do poprawy jego umiejętności motorycznych i społecznych.
3. Aktywność ruchowa może być również narzędziem diagnostycznym, umożliwiającym obserwację i ocenę rozwoju dziecka oraz identyfikację ewentualnych trudności.

Zgodnie z koncepcją twórcy metody, kluczowym aspektem rozwoju dziecka jest praktyka, która pozwala zidentyfikować ewentualne zaburzenia percepcyjno-motoryczne. W przypadku wykrycia opóźnień w rozwoju, wprowadza się specjalne ćwiczenia stworzone w celu wsparcia dziecka.

Dla kogo przeznaczona jest metoda Kepharta?

Terapia metodą Kepharta jest szczególnie polecana dzieciom:

• z trudnościami w uczeniu się,
• z problemami z koncentracją i uwagą,
• z opóźnionym rozwojem motorycznym,
• z zaburzeniami koordynacji ruchowej,
• z trudnościami w orientacji przestrzennej i schemacie ciała,
• z problemami grafomotorycznymi,
• z ryzykiem dysleksji lub dysgrafii,
• z trudnościami w przetwarzaniu bodźców wzrokowych i słuchowych.

Na czym polega terapia metodą Kepharta?

Podczas terapii dziecko wykonuje specjalnie dobrane ćwiczenia ruchowe i percepcyjne, które angażują całe ciało. Są to m.in. zadania rozwijające równowagę, koordynację, orientację w przestrzeni, schemat ciała oraz współpracę obu półkul mózgowych. Duży nacisk kładzie się na przekraczanie linii środka ciała, planowanie ruchu oraz sekwencyjność działań, ponieważ te obszary mają kluczowe znaczenie dla późniejszych umiejętności szkolnych.

Terapia prowadzona jest w sposób stopniowy i indywidualnie dostosowany do dziecka. Terapeuta rozpoczyna od prostszych ćwiczeń i sukcesywnie zwiększa ich złożoność, dbając o to, aby dziecko doświadczało sukcesu i wzmacniało poczucie sprawczości. Zajęcia często mają formę zabawy, co zwiększa motywację i zaangażowanie dziecka oraz sprzyja naturalnemu uczeniu się poprzez ruch.

Istotnym elementem terapii metodą Kepharta jest również regularność i systematyczność. Powtarzalność ćwiczeń pozwala na utrwalanie nowych połączeń nerwowych i stopniowe usprawnianie funkcji percepcyjno-motorycznych. W wielu przypadkach terapeuta przekazuje rodzicom wskazówki do pracy w domu, aby wzmocnić efekty terapii.

Terapia metodą Kepharta działa więc na głębokim, podstawowym poziomie rozwoju, wspierając dziecko całościowo. Dzięki temu może przyczyniać się do poprawy koncentracji, koordynacji ruchowej, grafomotoryki, a także ułatwiać dziecku funkcjonowanie w szkole i codziennych sytuacjach.

Cele terapii metodą Kepharta

Celem terapii metodą Kepharta jest wspieranie prawidłowego rozwoju funkcji percepcyjno-motorycznych, które stanowią fundament dla dalszego uczenia się i codziennego funkcjonowania dziecka. Terapia nie koncentruje się wyłącznie na objawach trudności, lecz na ich przyczynach, działając na poziomie podstawowych procesów rozwojowych.

Do głównych celów terapii metodą Kepharta należą:

• usprawnienie koordynacji ruchowej, zarówno dużej, jak i małej motoryki,
• rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej, niezbędnej m.in. do pisania, rysowania i czytania,
• wzmacnianie orientacji w schemacie ciała i przestrzeni, co ułatwia dziecku poruszanie się i organizowanie działań,
• poprawa planowania ruchu i sekwencyjności działań, istotnych dla wykonywania złożonych zadań,
• integracja pracy obu półkul mózgowych, wspierająca płynność ruchów i procesów poznawczych,
• zwiększenie koncentracji i uwagi, poprzez regulację napięcia i lepszą organizację bodźców,
• usprawnienie grafomotoryki, co może przełożyć się na większy komfort pisania,
• wzmocnienie poczucia sprawczości i pewności siebie dziecka, dzięki doświadczaniu sukcesów w działaniu.

Długofalowym celem terapii metodą Kepharta jest ułatwienie dziecku funkcjonowania w środowisku szkolnym i społecznym, poprzez stworzenie solidnych podstaw rozwojowych, które pozwalają mu wykorzystywać swój potencjał w pełniejszy i bardziej swobodny sposób.

Jak wygląda proces terapeutyczny?

Proces terapeutyczny w metodzie Kepharta ma uporządkowaną, ale elastyczną strukturę, dostosowaną do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. Każdy etap terapii jest zaplanowany tak, aby wspierać rozwój w sposób stopniowy, bez przeciążania i nadmiernej presji.

Terapia rozpoczyna się od konsultacji i diagnozy funkcjonowania percepcyjno-motorycznego dziecka. Terapeuta obserwuje sposób poruszania się, koordynację, orientację w przestrzeni, reakcje na bodźce oraz poziom koncentracji. Na tej podstawie określane są obszary wymagające wsparcia i wyznaczane cele terapeutyczne.

Kolejnym etapem jest opracowanie indywidualnego planu terapii, który uwzględnia aktualne możliwości dziecka oraz jego tempo pracy. Zajęcia prowadzone są w sposób dynamiczny i angażujący, z wykorzystaniem różnorodnych ćwiczeń ruchowych i percepcyjnych. Terapeuta stopniowo modyfikuje zadania, obserwując reakcje dziecka i dostosowując poziom trudności.

Istotnym elementem procesu jest systematyczna obserwacja postępów. Terapeuta na bieżąco analizuje zmiany w funkcjonowaniu dziecka, wprowadza korekty do planu pracy i dba o utrzymanie motywacji.

Ważną rolę odgrywa także współpraca z rodzicami. Opiekunowie otrzymują informacje o postępach dziecka oraz wskazówki do wspierania rozwoju w domu. Dzięki temu terapia ma charakter spójny i obejmuje nie tylko zajęcia w gabinecie, ale również codzienne funkcjonowanie dziecka.

Wykorzystanie metody Kepharta w terapii SI i terapii pedagogicznej

Metoda Kepharta jest jedną z metod wykorzystywanych w pracy terapeutów integracji sensorycznej (SI) oraz terapeutów pedagogicznych, ponieważ jej założenia wpisują się w podstawowe cele tych oddziaływań. Koncentruje się ona na usprawnianiu funkcji percepcyjno-motorycznych, które stanowią fundament zarówno dla prawidłowego przetwarzania bodźców zmysłowych, jak i dla rozwoju umiejętności szkolnych.

W terapii integracji sensorycznej (SI) elementy metody Kepharta są stosowane w pracy nad koordynacją ruchową, równowagą, schematem ciała oraz orientacją w przestrzeni. Ćwiczenia ruchowe, zadania sekwencyjne oraz aktywności wymagające przekraczania linii środka ciała wspierają integrację bodźców z różnych układów sensorycznych. Przekłada się to na lepszą organizację ruchu, regulację napięcia mięśniowego oraz większą gotowość dziecka do podejmowania aktywności wymagających kontroli i koncentracji.

W terapii pedagogicznej metoda Kepharta wykorzystywana jest jako podstawa pracy nad funkcjami niezbędnymi do efektywnego uczenia się. Usprawnianie percepcji wzrokowej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, orientacji przestrzennej i planowania ruchu ułatwia dziecku opanowanie czytania, pisania oraz wykonywanie zadań grafomotorycznych. Praca na poziomie bazowych procesów rozwojowych sprawia, że oddziaływania pedagogiczne są bardziej skuteczne i trwalsze.

Proponowane ćwiczenia

• Zadania związane z równowagą, takie jak ćwiczenia na równoważni, które mają na celu poprawę stabilności dziecka.
• Skoki wykonywane naprzemiennie na jednej, a potem na drugiej nodze.
• Ćwiczenia mające na celu rozpoznanie i nazywanie poszczególnych części ciała.
• Zadania z przeszkodami oraz ćwiczenia wykonywane w pozycji leżącej.
• „Chodzenie po kamieniach” – aktywność, w której dziecko kroczy po dwudziestu kwadratach (10 czerwonych i 10 czarnych), stawiając lewą nogą na czarnych i prawą na czerwonych.

Metoda Kepharta – podsumowanie

Jeśli zauważasz u swojego dziecka trudności, które utrudniają mu naukę, koncentrację, koordynację ruchową lub codzienne funkcjonowanie, warto wykonać profesjonalną diagnozę i sprawdzić, jaka forma wsparcia będzie najbardziej odpowiednia. W Poradnia FOCUS oferujemy diagnozę oraz terapię integracji sensorycznej i terapię pedagogiczną, w których wykorzystywane są elementy metody Kepharta.

Zapraszamy do kontaktu i umówienia się na konsultację diagnostyczną w jednej z naszych dwóch placówek stacjonarnych – w Gliwicach lub Katowicach. Wczesna diagnoza i odpowiednio dobrana terapia mogą realnie wesprzeć rozwój Twojego dziecka i ułatwić mu codzienne funkcjonowanie.

Poznaj również inne formy terapii