Nastolatek wpadł w złe towarzystwo – co dalej robić w takiej sytuacji?
Na to pytanie szukają odpowiedzi rodzice, którzy zauważą nagłą zmianę w zachowaniu swojego dziecka. Nowi znajomi, o których wcześniej nie słyszeli, zachowania buntownicze czy łamanie zasad to sygnał, że młody człowiek szuka akceptacji poza domem rodzinnym. Badania psychologiczne pokazują, że w okresie dorastania wpływ rówieśników znacząco rośnie, przeważając nad wpływem rodziców, dlatego też szybka, ale i spokojna reakcja jest bardzo ważna.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć co dalej robić w takiej sytuacji to ten artykuł pomoże Ci uporządkować wiedzę i spojrzeć na sytuację z szerszej perspektywy.
Pamiętaj!
Nasze treści blogowe mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady lekarza lub specjalisty.
Poradnia Focus specjalizuje się w pomocy rodzicom w takich sytuacjach. Z pomocy naszych specjalistów możesz skorzystać stacjonarnie w poradniach w Gliwicach lub Katowicach, albo bez wychodzenia z domu – przez internet.
Nastolatek wpadł w złe towarzystwo.
Jak rozpoznać, że nastolatek ma złe towarzystwo – najważniejsze sygnały.
Typowe sygnały ostrzegawcze to nagła zmiana zachowania, unikanie codziennych rozmów, ogólna tajemniczość, zmiana stylu ubierania się czy pojawienie się nowych znajomych, o których nastolatek nie chce mówić.
Do tego mogą dojść bardziej niepokojące objawy: pogorszenie wyników w szkole, agresja, kłamstwa, łamanie zasad, a czasem pierwsze kontakty z używkami. Pojedynczy sygnał nie musi oznaczać problemu, ale ich połączenie musi skłonić do reakcji. Kluczowe jest to, żeby nie ignorować tych zmian i nie tłumaczyć wszystkiego wiekiem i buntem nastolatka.
Nastolatek wpadł w złe towarzystwo – od czego zacząć?
Pierwszą reakcją wielu rodziców jest złość, wprowadzanie zakazów i próby natychmiastowego odcięcia dziecka od znajomych. Niestety to najczęściej przynosi odwrotny efekt, a nastolatek jeszcze bardziej się zamyka i broni swoich nowych znajomych.
Dlatego warto zacząć od spokojnej obserwacji i próby zrozumienia sytuacji. Dać dziecku sygnał, że jesteśmy po jego stronie, nawet jeśli nie akceptujemy jego zachowania. Ważne jest również, żeby nasze działania nie były impulsywnie, a znacznie lepiej zaplanować rozmowę niż reagować w emocjach.
Nastolatek wpadł w złe towarzystwo – jak rozmawiać z dzieckiem, które zadaje się z niewłaściwymi osobami?
Rozmowa to zawsze najważniejsze, ale też najtrudniejsze narzędzie. Zamiast oceniać („to złe osoby”), lepiej mówić o swoich obawach: „martwię się o Ciebie”, „widzę, że coś się w Tobie zmieniło”. Taki sposób komunikacji zmniejsza opór dziecka i zwiększa szansę, że nastolatek się otworzy.
Warto również zadawać pytania i słuchać, zamiast prowadzić monolog. Nawet jeśli dziecko nie powie wszystkiego od razu, zbudujemy ścieżkę do kolejnych rozmów. Największym błędem jest jednostronna próba wygrania dyskusji, ponieważ w rozmowie chodzi o utrzymanie relacji, a nie przegadanie rozmówcy.
Jak stawiać granice nastolatkowi i nie stracić z nim relacji?
Zrozumienie dziecka nie oznacza braku zasad. Nastolatek potrzebuje jasnych granic, zwłaszcza jeśli pojawiają się niebezpieczne zachowania. Kluczowe jest to, żeby zasady były konkretne i konsekwentne. Przykładem mogą być ustalone wspólnie godziny powrotów, informowanie o tym gdzie dziecko przebywa lub gdzie wychodzi i jasny przekaz o braku zgody na jakiekolwiek używki.
Jednocześnie granice powinny iść w parze z budowaniem i utrzymywaniem relacji. Jeśli dziecko będzie czuło tylko kontrolę, a ona nie pójdzie w parze ze wsparciem, to będzie szukało wolności poza domem. Dlatego tak ważne jest, żeby oprócz ustalania zasad poświęcać dziecku też uwagę, inicjować rozmowę i okazywać zainteresowanie.
Badania pokazują, że sama obecność rówieśników zwiększa skłonność nastolatków do podejmowania ryzyka. Młodzi ludzie częściej wybierają niebezpieczne rozwiązania w grupie niż w pojedynkę.
Źródło: PubMed, National Library of Medicine
Nastolatek wpadł w złe towarzystwo – czy zabraniać mu kontaktu z kolegami i koleżankami?
Całkowity zakaz spotykania się z daną grupą znajomych bardzo rzadko działa, a co więcej – często pogarsza sytuację. Nastolatek może zacząć się spotykać z nimi potajemnie albo jeszcze bardziej ich idealizować. Ponadto, w dobie Internetu kontakt z innymi jest na tyle prosty, że zakaz spotykania się nie spowoduje, że kontakt zostanie całkowicie urwany.
Lepszym rozwiązaniem jest ograniczanie ryzykownych sytuacji i jednoczesne proponowanie alternatyw. Warto też poznać znajomych dziecka, bo często rzeczywistość jest bardziej złożona niż się wydaje. W rodzicielstwie nie zawsze chodzi o kontrolę, ale o bycie obecnym.
Jak pomóc nastolatkowi wyjść ze złego towarzystwa?
Najskuteczniejsze działania to wzmacnianie tego, co dobre. Pomóż dziecku znaleźć inne środowisko, na przykład sport, zajęcia dodatkowe czy inne nowe zainteresowania. Im więcej pozytywnych doświadczeń, tym mniejsza potrzeba szukania akceptacji w ryzykownych grupach.
Warto też wzmacniać poczucie własnej wartości i sprawczości. Nastolatek, który czuje się pewnie, rzadziej ulega presji rówieśników. To proces, który wymaga czasu, ale daje trwałe efekty.
Kiedy warto poszukać wsparcia?
Jeśli sytuacja się pogłębia i pojawiają się używki, agresja, konflikty z prawem albo całkowite odcięcie od rodziny, to warto skorzystać z pomocy specjalisty. Psycholog może pomóc zrozumieć, co stoi za zachowaniem dziecka i jak skutecznie je wesprzeć.
Nie trzeba czekać na „poważny problem”. Wiele trudności można zatrzymać na wczesnym etapie, jeśli rodzic dostanie odpowiednie wsparcie i wskazówki.
Możesz spróbować kontaktu z którymś z naszych specjalistów klikając tutaj. Nasze poradnie znajdują się w Gliwicach i w Katowicach, ale przyjmujemy także online.
Najczęstsze błędy rodziców
Do najczęstszych błędów należy bagatelizowanie problemu („to tylko chwilowe”), nadmierna kontrola albo przeciwnie, czyli całkowity brak reakcji. Często pojawia się też krytykowanie znajomych dziecka, co tylko wzmacnia jego opór.
Najważniejsze jest znalezienie równowagi między stanowczością a relacją. Nastolatek potrzebuje granic, ale jeszcze bardziej potrzebuje rodzica, który jest obecny i gotowy pomóc.
Tagi: nastolatek wpadł w złe towarzystwo, złe towarzystwo nastolatek, presja rówieśnicza nastolatków, wpływ rówieśników na nastolatka, problemy wychowawcze nastolatków, bunt nastolatka co robić, nastolatek oddala się od rodziców, jak rozmawiać z nastolatkiem, nastolatek zachowania ryzykowne, problemy okresu dojrzewania, psycholog młodzieży, terapia nastolatków, TUS Gliwice, TUS Katowice