Kiedy widzisz, że nastolatek bierze udział w niebezpiecznych wyzwaniach w internecie, naturalną reakcją jest strach, złość albo chęć natychmiastowego działania. Wielu rodziców w takiej sytuacji sięga po szybkie rozwiązania: zabiera telefon, wprowadza zakazy albo zaczyna ostrą rozmowę. Problem w tym, że takie działania bardzo często działają tylko na chwilę. Nastolatek może przestać na moment, ale zaczyna robić to samo w ukryciu albo jeszcze bardziej się zamyka.
Dlatego zanim zareagujesz, warto zrobić jedną rzecz: spróbować zrozumieć, co dokładnie się dzieje. Czy to jednorazowa sytuacja? Czy coś, co powtarza się częściej? Czy dziecko robi to samo, czy pod wpływem innych? To nie bagatelizowanie problemu tylko przygotowanie do mądrej reakcji.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć co robić w takiej sytuacji to ten artykuł pomoże Ci uporządkować wiedzę i spojrzeć na sytuację z szerszej perspektywy.
Pamiętaj!
Nasze treści blogowe mają charakter informacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady lekarza lub specjalisty.
Poradnia Focus specjalizuje się w pomocy nastolatkom i ich rodzicom. Z pomocy naszych specjalistów możesz skorzystać stacjonarnie w poradniach w Gliwicach lub Katowicach, albo bez wychodzenia z domu – przez internet.
Dlaczego to wciąga bardziej, niż się wydaje?
Dla nastolatka udział w takich wyzwaniach bardzo rzadko jest dla zabawy. Za tym zwykle stoją konkretne mechanizmy.
Presja rówieśników
Jeśli w grupie coś jest popularne to trudno się z tego wyłamać. Dla nastolatka bycie częścią grupy jest często ważniejsze niż bezpieczeństwo.
Potrzeba bycia zauważonym
Lajki, komentarze i udostępnienia dają szybkie poczucie bycia widocznym i zauważanym w grupie.
Emocje
Niektóre challenge’e dają adrenalinę, poczucie odwagi i przekraczania granic.
Brak realnej oceny ryzyka
Mózg nastolatka inaczej przetwarza zagadnienie konsekwencji niż mózg dorosłego. „Nic się nie stanie” często wydaje się bardziej realne niż „to może być niebezpieczne”.
To wszystko razem sprawia, że samo powiedzenie „przestań” zwykle nie wystarcza.
Kiedy trzeba zdecydowanie reagować
Nie każda sytuacja wymaga takiej samej reakcji.
Warto rozróżnić:
-> sytuacje mniej groźne – „głupie”, ale bezpieczne wyzwania
-> sytuacje ryzykowne – coś zagrażającego zdrowiu, bezpieczeństwu
Zdecydowanie reagować trzeba wtedy, kiedy:
- istnieje realne zagrożenie zdrowia lub życia,
- dziecko działa pod silną presją innych,
- zachowanie się powtarza i nasila,
- pojawia się ukrywanie i kłamstwa.
W takich momentach nie chodzi już tylko o rozmowę, ale o jasne granice.
Nastolatek bierze udział w wyzwaniach w internecie – co robić krok po kroku
1. Sprawdź co się dokładnie dzieje.
Zanim zareagujesz, dowiedz się:
- jaki to challenge,
- na czym polega,
- czy jest realnie niebezpieczny.
Nie wszystko co wygląda dziwnie jest groźne, ale nie wszystko co śmieszne jest bezpieczne.
2. Rozmawiaj zamiast przesłuchiwać.
Zamiast zaczynać od zarzutów spróbuj spokojnie:
„Widzę, że to robisz. Możesz mi powiedzieć, o co w tym chodzi?”
Jeśli dziecko poczuje się zaatakowane zamknie się. Jeśli poczuje ciekawość to jest większa szansa, że powie więcej.
3. Nazwij konkretne ryzyko.
Zamiast mówić: „To jest niebezpieczne”
lepiej powiedzieć:
„Tu możesz zrobić sobie krzywdę, bo…” lub „W takich sytuacjach zdarza się, że…”
Konkret działa lepiej niż ogólne straszenie.
4. Jeśli trzeba to postaw jasną granicę.
Jeśli sytuacja jest realnie niebezpieczna:
„Nie zgadzam się na to, bo to zagraża Twojemu bezpieczeństwu.”
Bez krzyku i bez obrażania tylko jasno i spokojnie.
5. Zaproponuj alternatywę.
Zwykłe „nie rób tego” zostawia pustkę. Warto zapytać:
„Co innego mogłoby Ci dawać podobne emocje, ale bez ryzyka?”
Czasem to sport, aktywność, coś kreatywnego. Ważne, żeby to było realne, a nie narzucone.
6. Wracaj do tematu.
Jedna rozmowa to za mało, bo temat wróci, a w takich sytuacjach potrzebny jest proces.
Lepiej wrócić za kilka dni z pytaniami:
„Jak teraz na to patrzysz?”
„Czy dalej chcesz to robić?”
Co robić, żeby to się nie powtarzało?
To najważniejsza część, bo nie chodzi tylko o zatrzymanie jednego zachowania.
Aby to się nie powtarzało warto:
- budować relacje poprzez nieoceniające rozmowy,
- interesować się tym co dziecko robi w internecie,
- rozmawiać o presji rówieśników,
- wzmacniać poczucie własnej wartości,
- pokazywać, że nie trzeba ryzykować, żeby być ważnym.
Celem procesu jest długofalowe działanie.
Dla młodych osób internet to główne środowisko funkcjonowania społecznego.
Aktywność online jest powiązana z potrzebą akceptacji i bycia zauważonym.
Źródło: Raport z ogólnopolskiego badania
uczniów i rodziców, Nastolatki 3.0, NASK
Nastolatek bierze udział w wyzwaniach w internecie – błędy, które pogarszają sytuację
Gdy dziecko bierze udział w niebezpiecznych wyzwaniach, reakcja rodzica często jest szybka i emocjonalna. To naturalne, ale problem w tym, że właśnie takie reakcje najczęściej pogłębiają trudność zamiast ją rozwiązywać.
Krzyk i straszenie mogą na chwilę zatrzymać zachowanie, ale jednocześnie uruchamiają u nastolatka mechanizm obronny. Dziecko skupia się wtedy nie na tym, co zrobiło, tylko na tym, żeby się obronić albo przetrwać rozmowę. W efekcie nie dochodzi do refleksji, tylko do napięcia.
Wyśmiewanie („co za głupoty”) uderza w poczucie wartości. Nastolatek nie przestaje wtedy robić takich rzeczy, tylko zaczyna je po prostu ukrywać. Dodatkowo traci poczucie, że może przyjść z czymkolwiek do rodzica.
Całkowity zakaz bez rozmowy często prowadzi do buntu albo omijania zasad. Jeśli dziecko nie rozumie dlaczego to zaczyna działać poza kontrolą: u znajomych, na drugim koncie, w ukryciu.
Ignorowanie tematu z kolei daje cichy komunikat, że to nie jest ważne. A dla nastolatka to często oznacza przyzwolenie.
W praktyce: dziecko przestaje mówić, ale nie przestaje robić.
A to jest najgorszy scenariusz, bo rodzin traci wpływ na to co się dzieje.
Więcej informacji o Raporcie z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców, opracowanego przez NASK – Państwowy Instytut Badawczy,
na naszym blogu:
Źródło: Nastolatki 3.0 – druzgocący raport NASK
Wnioski
- To nie jest tylko kwestia braku rozsądku.
- Za tym stoją potrzeby: akceptacji, emocji, przynależności.
- Zakazy bez rozmowy nie rozwiązują problemu.
- Kluczowe jest połączenie granic i relacji.
- Najlepiej działa spokojna, konsekwentna reakcja.
Tagi: niebezpieczne wyzwania internetowe, challenge TikTok nastolatki, dziecko robi challenge co robić, zachowania ryzykowne młodzież, wpływ rówieśników, bezpieczeństwo dzieci w internecie, psycholog dla nastolatka, wsparcie psychiczne młodzieży, problemy nastolatków