Diagnoza ADHD u dorosłych Gliwice

Czym jest ADHD?

ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzuje się trwałymi objawami braku koncentracji, nadpobudliwości oraz impulsywności. Objawy ADHD pojawiają się najczęściej w dzieciństwie, ale mogą utrzymywać się także w wieku dorosłym, znacząco wpływając na życie osobiste, zawodowe i społeczne. ADHD występuje w różnych formach – u niektórych osób dominują problemy z uwagą (tzw. typ nieuważny), u innych nadmierna aktywność i impulsywność (typ hiperaktywny-impulsywny), a część osób doświadcza objawów z obu obszarów (typ mieszany).

Osoby z ADHD mają trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach, łatwo się rozpraszają, często odkładają rzeczy na później, co może prowadzić do problemów w szkole, pracy oraz w codziennych obowiązkach. Nadpobudliwość przejawia się nadmierną aktywnością fizyczną, trudnością w spokojnym siedzeniu oraz uczuciem ciągłego napięcia. Impulsywność może objawiać się pochopnym podejmowaniem decyzji, przerywaniem rozmów lub niecierpliwością.

ADHD jest zaburzeniem złożonym, które wymaga specjalistycznej diagnozy i wsparcia. Chociaż nie można całkowicie „wyleczyć” ADHD, odpowiednia terapia – w tym psychoterapia, trening umiejętności oraz, w niektórych przypadkach, farmakoterapia – pozwala osobom z ADHD lepiej radzić sobie z objawami i poprawiać jakość życia.

Jak przygotować się do diagnozy ADHD?

Większość ludzi jest trochę zdenerwowana i obawia się oceny pod kątem jakiegokolwiek stanu, takiego jak ADHD. Jest to normalne i nie powinno powstrzymywać nikogo przed szukaniem oceny, jeśli ma poważne problemy w życiu i podejrzewa się ADHD. Niestety, niektóre z powszechnych błędnych przekonań na temat ADHD, takie jak „występuje tylko u dzieci” lub „osoba po prostu szuka wymówki”, sprawiają, że wiele osób niechętnie szuka pomocy.

Przed przystąpieniem do diagnozy ADHD w Gliwicach warto przemyśleć swoje objawy i trudności, z jakimi borykałeś się w przeszłości i obecnie. Przygotowanie listy problemów i przykładów sytuacji, w których objawy były najbardziej widoczne, może pomóc w pełnej ocenie stanu. Zachęcamy również do przyniesienia dokumentacji medycznej oraz ewentualnych wyników wcześniejszych diagnoz lub badań.

Skąd mam wiedzieć, czy potrzebuję diagnozy ADHD?

ADHD u dorosłych objawia się często trudnościami z koncentracją, zapominaniem, łatwym rozpraszaniem się oraz problemami z organizacją. Mogą występować także impulsywność, nadmierna pobudliwość czy niemożność ukończenia projektów.

Objawy te mogą mieć znaczący wpływ na pracę zawodową, życie osobiste oraz relacje z innymi. Nasza diagnoza ADHD w Gliwicach pozwala dokładnie ocenić, czy objawy spełniają kryteria ADHD oraz jakie kroki należy podjąć dalej.

Większość dorosłych, którzy zgłaszają się na diagnozę ADHD, zmaga się z poważnymi trudnościami w jednej lub kilku sferach życia. Do najczęstszych wyzwań należą:

• Niespójne wyniki w pracy lub karierze, częste zmiany zatrudnienia lub trudności z utrzymaniem pracy.
• Historia słabych wyników edukacyjnych i/lub zawodowych.
• Problemy z radzeniem sobie z codziennymi obowiązkami, takimi jak prace domowe, zadania konserwacyjne, opłacanie rachunków czy organizacja przestrzeni.
• Konflikty w relacjach spowodowane niewywiązywaniem się z zadań i zobowiązań.
• Skłonność do zapominania o ważnych sprawach lub irytowania się drobnymi problemami.
• Przewlekły stres i frustracja wynikające z nieosiągania celów oraz niewywiązywania się z obowiązków.
• Częste uczucie winy, frustracji lub bezradności.

Wykwalifikowany specjalista może określić, czy te trudności są wynikiem ADHD, innych przyczyn lub ich kombinacji. Choć objawy ADHD mogą być widoczne już od dzieciństwa, niektóre osoby napotykają na poważne trudności dopiero w późniejszym życiu. Na przykład osoby bardzo zdolne mogą kompensować objawy ADHD, nie doświadczając większych problemów aż do czasu intensywniejszych wyzwań, takich jak szkoła średnia, studia lub rozwój kariery zawodowej. W innych przypadkach rodzice mogli stworzyć dziecku wyjątkowo uporządkowane, wspierające środowisko, co zminimalizowało skutki ADHD do momentu, w którym osoba zaczyna żyć na własną rękę jako młody dorosły.

Jakie są objawy ADHD u dorosłych?

Osoba, która wykazuje objawy nadpobudliwości i impulsywności:

• Wierci się rękami, stopami lub nie może usiedzieć w miejscu.
• Ma trudności z utrzymaniem pozycji siedzącej przez dłuższy czas.
• U dzieci widoczna jest nadmierna potrzeba biegania lub wspinania się; u dorosłych – poczucie wewnętrznego niepokoju.
• Ma trudności z cichym wykonywaniem zajęć.
• Działa z energią, jakby „była napędzana silnikiem”; dorośli często czują wewnętrzny pośpiech.
• Nadmiernie mówi.
• Odpowiada na pytania, zanim zostaną w pełni zadane.
• Ma trudności z czekaniem na swoją kolej lub stosowaniem się do zasad naprzemienności.
• Przerywa innym lub zakłóca ich aktywności.

Osoba, która wykazuje objawy nieuwagi:

• Nie skupia się na szczegółach, często popełniając nieuważne błędy.
• Ma trudności w utrzymaniu uwagi na zadaniach.
• Sprawia wrażenie, jakby nie słuchała.
• Ma problemy z realizacją instrukcji.
• Ma trudność w organizacji zadań i aktywności.
• Unika lub nie przepada za zadaniami wymagającymi dłuższego wysiłku intelektualnego.
• Często gubi przedmioty.
• Łatwo się rozprasza przez bodźce zewnętrzne.
• Jest zapominalska w codziennych obowiązkach.

ADHD – Połączone objawy:

• Osoba wykazuje objawy zarówno nieuwagi, jak i nadpobudliwości-impulsywności, spełniając kryteria obu prezentacji ADHD.
• Objawy mogą zmieniać się z wiekiem, więc osoba dorosła może przejawiać inne cechy ADHD niż w dzieciństwie.

Rozpoznanie ADHD ustalane jest przez specjalistę na podstawie liczby objawów, ich nasilenia, czasu trwania oraz wpływu na różne sfery życia, takie jak dom, praca, szkoła czy relacje z innymi. Diagnoza może zostać postawiona, nawet jeśli objawy nadpobudliwości i impulsywności są nieobecne. Ważne jest również, aby specjalista ocenił, czy objawy ADHD nie wynikają z innych schorzeń lub czy wpływają na nie współistniejące zaburzenia.

Część objawów musi być obecna przed ukończeniem 12. roku życia, co zazwyczaj wymaga potwierdzenia przez rodzica lub inną osobę znającą pacjenta. W diagnostyce kluczowa jest obecność upośledzenia funkcjonowania w co najmniej dwóch obszarach życia, co odnosi się do tego, jak ADHD wpływa na życie danej osoby. Przykłady mogą obejmować trudności zawodowe, napięcia w relacjach, impulsywne decyzje finansowe prowadzące do problemów finansowych czy trudności w edukacji, takie jak pogorszenie wyników.

Jeśli dana osoba wykazuje objawy ADHD, ale nie są one na tyle znaczące, by powodować poważne upośledzenie funkcjonowania, może nie spełniać pełnych kryteriów diagnozy ADHD jako zaburzenia klinicznego.

Diagnoza ADHD u dorosłych Gliwice – DIVA-5

W ramach diagnozy ADHD u dorosłych korzystamy z nowoczesnych, standaryzowanych narzędzi oceny, które umożliwiają szczegółową analizę objawów i ich wpływu na codzienne funkcjonowanie. Jednym z kluczowych narzędzi, z których korzystamy w naszej poradni w Gliwicach, jest test DIVA-5 (Diagnostic Interview for ADHD in Adults, wersja 5), uważany za jedno z najbardziej precyzyjnych narzędzi diagnostycznych dla dorosłych z podejrzeniem ADHD.

Test DIVA-5 to ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny, który szczegółowo bada objawy ADHD zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłości. Składa się z serii pytań podzielonych na dwie główne kategorie: objawy nieuwagi oraz objawy nadpobudliwości-impulsywności. Dzięki DIVA-5 jesteśmy w stanie nie tylko ocenić obecność objawów, ale również przeanalizować, jak wpływają one na różne obszary życia pacjenta, takie jak edukacja, praca, relacje społeczne oraz codzienne obowiązki.

DIVA-5 pozwala na uzyskanie szczegółowego obrazu historii objawów ADHD, co jest kluczowe do prawidłowej diagnozy. Narzędzie to uwzględnia także różnorodność objawów i ich zmienność w zależności od wieku, dzięki czemu możliwe jest określenie, jak objawy ADHD wpływały na funkcjonowanie pacjenta na przestrzeni lat. Współpraca z pacjentem w ramach testu DIVA-5 umożliwia dokładne zrozumienie jego indywidualnych trudności, co jest nieocenione w dalszym planowaniu terapii i wsparcia.